Konya Düğün Plavı Kültürü

Tayyar Atiker Restaurant

DÜĞÜN PİLAVI ; KONYA kültürü ve gastronomisinin en önemli ögesidir. Düğünlerde yemek yedirmek PEYGAMBER EFENDİMİZ (SAV) ‘in sünnetidir. Tabi manevi yönün yanı sıra muhteşem lezzeti ve bütünlüğü ile Konya için önemi de yeri de başkadır. Pilava gitmeden önce hafta içinden itibaren hazırlıklar başlar, (SİRKE İÇEREK MİDE RAHATLATILIR ). Pilavın öncesi ve sonrası bir futbol maçı gibi konuşulur ve tartışılır. KUNDURACILAR ESNAFI; Pilavlarda SOFRAYA KAŞIK VURMA ve tabak tabak TAKVİYE adetini edindirmişlerdir. Şehir de çok yemelerinden dolayı ve ahçı ve Garsonlara eziyet etmeleri ile nam salmış ve bir çok meslek gurubuna da emsal teşkil etmişlerdir..

Pilav masasında makam mevkii yoktur. Herkes aynı kaptan, aynı yemeğe kaşık sallar ve aynı heyecanı aynı hazzı yaşar. Pilav masasında başka dertler varsa da unutulur yemeğe konsantre olunur.

Konya’mız tarım şehri olmasından dolayı eskiden pilavlar, sabah saatlerinde (08:00 /12:00) arasında yapılmaktayken günümüz de her saat (kırsallar hariç )tercih edilmektedir.

Evlilik çağında ki olan gençlere veya ebeveynlerine düğünün ne zaman yapacaksınız değil, Pilavını ne zaman yiyeceğiz yada Pilavını ne zaman dökeceğiz diye sorulur.

Düğün sofraları…sofralar genellikle doldurulduktan sonra servis başlar. Yoğun düğünlerde sofra etrafında bekleyen misafirler bir an evvel önceki sofranın doymasını bekler ve iştahları daha da artar. Sofraya oturur oturmaz sabırsızlıklarından dolayı garsonun sofra toplamasına ve yeni sofra açmasına yardımcı olurlar.

Masaya başlangıç olarak ; YAYLA çorbası konulur herkes aynı tastan yemeye başlar. Aynı kaptan yemek yemeyi bir çok kişi yadırgasa da Konya için bereketi ve lezzeti ayrı bir öneme sahiptir. Yanında verilen ekmek sadece çorbalar ile birlikte tüketilir. ( Pilavın yanında ekmek tüketilmez)

• ETİ PİLAV ikinci olarak verilmeye başlar; yeterince aç olan misafirler, kendine gelinceye kadar pilav takviyeler halinde servis edilir pilavlarda dikkate alınan pilavın tane tane olması ve etiyle birlikte muhteşem bir lezzet sunması talebi daha da artırır.

• İRMİK HELVASI; Konya düğün pilavı menüsünde ki ilk tatlıdır ve menüye yabancı olanlar tarafından bitiş anlamını taşır ama daha sonrasında bir efsane çorbanın daha geleceğini sonradan öğrenilir. Bir çok menüde tatlı en son ikram edilirken Konya düğün pilav menüsünde ilk pilavların sonrasında verilmektedir. Son yıllar da dondurma ile birlikte de tüketilmektedir.

• BAMYA ÇORBASI ; iştah açıcı özelliğinin yanı sıra mideyi rahatlatma ve aslına uygun yapılışı ile lezzeti ve sıcaklığıyla Konya düğün pilavlarının baş tacı ve efsanesidir. Bölgede üretilmez belki ama üretilen bölgelerin en çok tüketimini Konya ‘mız yapar. Kilolarca çiçek bamya hafta içinden itibaren kurutulurken tek tek dizildiği gibi haşlandıktan sonrada tek tek ayıklanır. Her tanesinin ayrı hikayesi vardır. Belki bizler içinde değeri bu yüzden YEŞİL ALTIN olarak kabul edilmiştir.

• 2. ETLİ PİLAV; sofraya son ana yemek olarak konulur ve israfa kaçmayacak şekilde talep olursa bir yenisi daha takviye olarak ilave edilir. Eskilerimiz etsiz sade pilav olarak isteyerek zerde tatlısıyla birleştirip yerler.

• ZERDE TATLISI; Menünün sonuna gelindiğinin habercisidir en son içecekler ile birlikte ikram edilir. Ve sade olarak tercih edilir.

• HOŞAF & MEŞRUBAT; Önceler de doğal olarak kaynatılıp hazırlanan hoşaflar yerini isteğe bağlı olarak soğuk içeceklerin tamamına bırakmıştır.

• DENİZALTI ; Konya’daki bilinen özelliği düğün sahiplerinin özel misafirlerine ikram etmek için pilav tabağı’ nın hem altına, hem de üzerine et konularak misafirlerini onure etme amaçlı sunum şeklidir. Öncelerde diğer misafirlere ayıp olmaması için (NEZAKETEN) sadece pilavın altına iki kat daha fazla et konularak düğün misafirlerine ikram edilirdi. Deniz olmayan coğrafya da DENİZALTI konuşulmasının gerçeği budur.

• DUA ; Böylesi bir menüyü bize nimet kılan YÜCE RABBİM’ize. Vesile olan düğün sahiplerine, hazırlayanlara ve hizmet edenlere ,evlenen genç çiftlerimizin hanelerine bereket huzurlarının ve mutluluklarının daimi kalması amacıyla her sofrada yemek duası yapılır.

Her sofrada bir tane koordinatör bulunmalıdır. Bir orkestra şefi gibi sofrayı idare edip sofranın taleplerini garsona bildirir. İştahlı yiyenlere lafı yoktur ama iştahsızlara hadi yavv ne durursunuz iki kaşık daha alıvırın arkası gelecek, Boşa gidecek sünnetleyivirin gibi klasikleşmiş sözlerde Konya düğün pilavı sofrasında bulunduğunuzu hatırlarsınız.

Eski Konya düğün adetlerinde misafirler davet edilirken kimse ayırt edilmeden ‘’ ELİ KAŞIK TUTAN, BUYURSUN GELSİN’’ düğünlere davet edilmekteymiş. Herkes kendi tahta kaşığını cebinde taşır yemeğini kendi kaşığıyla yermiş.

DÜĞÜN TİRİDİ ; Düğün öncesi davet sahibi ve yakınlarına düğün ahçısı tarafından elindeki malzemeler doğrultusunda kuru ekmek üzerine yoğurt, sumaklı soğan, sos yada sebze kullanılarak kavurmadan oluşan yemek çeşididir.

DÜĞÜN KAPAMASI; Eski Konya düğünlerinde imkanlar ve tercihler doğrultusunda düğün pilavının üzerine kavurma yerine tüm et konularak servis edilme şekline KAPAMA denir.

‘’ Günümüzde Konya Düğün Pilavlarına olan ilgi her gün artmakta ve bir çok organizasyonda talep görmektedir.

SON SÖZ; Bu Kültür’ü bizlere miras bırakan Başta aşçıların Pîrî Âteşbâz-ı Velî Hz, Osmanlılardan günümüze kadar gelmesinde emeği olan ECDADIMIZ ’a, bir birinden değerli Aşçılarımız’ a RAHMETLER ve ŞÜKRANLARIM İLE...

TAYYAR SAMİ ATİKER